Memento gercekten zorlayici bir filmdi. konusulan, dusunulen senaryolarin otesinde bence en ilgi cekici olan 'gercek' hikaye uzerine bu denli konusulabilmesi. filmi seyrederken oyku kafamizda surekli degisti, cunku, biraz daha bilgi, biraz daha bilgi ile surekli 'gercek' oykuyu kurmaya zorlandik; ote yandan film ilerledikce karakterlerle ilgili yargilarimiz da degisip durdu. filmin geriye dogru gitmesinin gosterdigi en guzel sey bence bu yargilama ve ille de 'gercek' diyebilecegimiz bir zemine oturma kaygimiz. olaylarin bir bakista algiladigimiz kadariyla 'gercek'ine karar veremeyecegimiz de bir baska gercek. filmde her 5-10 dakikada bir degisen oykumuz, bence gundelik hayatimizda da yapisip kaldigimiz 'gercek' uzerine sorgulama yaptirmali bize; cunku cogu zaman o 5-10 dakikalik algilara gore yargiliyoruz ve geriye de donmedigimiz icin tek gercek oykuyle bas basa kaliyoruz. cok kisir degil mi, ama boyle yasiyoruz iste!
Fight Club'a gelince, bu filmi anlamak icin ben Jung psikolojisinden yararlandim. Jung'a gore bizim 'persona'miz, yani iliskide oldugumuz herseye -toplum, is, es, vs. - karsi gosterdigimiz, kullandigimiz tarafimiz ve bir de 'golge'miz, bilincdisimiz var ki, golge insana ait olan ancak, persona tarafindan kullanilmayan tum arketipler olarak ozetlenebilir. Fight Club'ta iki karakterin 'bir' fakat tamamen 'zit' olmasi buna denk dusuyor bence. golgedeki arketipleri gerektiginde dis dunya ile iliskilerimizde kullanamazsak tamamen bastirilmis oluyorlar ve bilinci olarak kullanilmadiklari icin bilincdisinin cok guclu karakterleri haline geliyorlar. Fight Club'da isini iyi yapan, toplumsal modele uygun karakter, ama 'mutsuz', bu durumda bilincdisi devreye giriyor ve dogru-yanlislarin tam anlamiyla ters dondugu bir karakter yaratiyor (bu karakter de kendisi tabii ki).
Memento'da ise durum biraz daha farkli, evet hatirladigi, Sammy'ye yapistirdigi olaylar kendi basindan gecen olaylar Leonard'in; ama bu onun olaylari boyle gorme isteginden. Sammy Leonard'in hatirladigi gibi olmasa da 'var' olan bir karakter, oysa Fight Club'ta iki farkli kisinin varligi soz konusu degil.